ONZORGVULDIGHEID IS EEN PATROON BIJ HET VERLENEN VAN EEN DIG
Veteranen die gewond raakten tijdens hun inzet, vechten al jaren voor erkenning via het Draaginsigne Gewonden (DIG). Wat weinig mensen weten: de minister was al in 2013 op de hoogte dat het systeem faalt. Een interne nota waarschuwde toen al voor onduidelijke criteria, gebrekkige onderzoeken en willekeurige besluitvorming. Toch krijgen veteranen vandaag nog steeds tegenstrijdige uitspraken en summiere afwijzingen, waardoor erkenning vaak uitblijft. Het maakt de situatie schrijnend én onrechtvaardig. Hoe kan het dat de problemen die Defensie zelf al tien jaar geleden signaleerde, nog steeds niet structureel zijn opgelost? Lees verder.
Waarom kon bij 43 Afghaanse tolken wel wat bij Nederlandse veteranen niet kan
Het is even schrijnend als absurd: 43 Afghaanse tolken kregen het Draaginsigne Gewonden (DIG), ondanks dat de Centrale Adviescommissie Draaginsigne Gewonden (CADIG) in eerste instantie negatief had geadviseerd en er onvoldoende informatie beschikbaar was om hun aanvragen volledig te beoordelen. Hun dossiers waren onvolledig, getuigen konden niet worden gehoord, operationele details mochten vanwege vertrouwelijkheid niet gedeeld worden. Toch besloot de minister een Draaginsigne Gewonden (DIG) toe te kennen, juist omdat het dossier politiek gevoelig was.
Het contrast met Nederlandse veteranen is scherp en verontrustend. Veteranen die tijdens uitzendingen lichamelijk of psychisch letsel opliepen, worden keer op keer achtergesteld. Hun aanvragen worden afgewezen op onzorgvuldige gronden: getuigen worden niet opgespoord, incidenten worden nauwelijks onderzocht, traumatische context wordt genegeerd. Pas via bezwaar en rechterlijke procedures wordt soms alsnog het DIG toegekend. Dat is wat ik in mijn praktijk tegenkom. Op 26 februari 2026 constateerde de Centrale Raad van Beroep in een zaak die ik aanspande opnieuw dat de minister tekortschiet bij de beoordeling van DIG-aanvragen. Voor veteranen met PTSS of lichamelijk letsel betekent dit een dubbele belasting: eerst hun dienst, daarna een overheid die hun inzet niet serieus neemt.
De Afghaanse tolken werkten tijdens de ISAF-missie in Uruzgan onder gevaarlijke en vertrouwelijke omstandigheden. Vanwege hun werk konden dossiers niet volledig worden aangeleverd; cruciale bewijsstukken ontbraken en sommige gegevens mochten simpelweg niet worden gedeeld. Toch werd hun DIG bewust toegekend, als erkenning voor hun inzet en als politieke en morele afweging: afwijzing kon commotie veroorzaken, erkenning werd dringend geacht. Het was een ministeriële interventie die duidelijk maakte dat erkenning mogelijk is, zelfs wanneer dossiers niet volledig zijn.
Bij Nederlandse veteranen ontbreekt die flexibiliteit. Starre bureaucratie, strikte toepassing van regels en langdurige vertragingen zijn de norm. Veteranen moeten hun recht afdwingen, vaak jaren wachten en juridische bijstand inschakelen, terwijl dezelfde minister in andere gevallen ruimte en discretionaire waardering kan geven. Het is een fundamenteel verschil: tolken krijgen erkenning ondanks negatieve adviezen en onvolledige dossiers; veteranen krijgen te horen dat hun aanvraag “niet voldoet aan de criteria”, terwijl bewijs en getuigen beschikbaar zijn.
Dit contrast is pijnlijk en onacceptabel. Het DIG zou erkenning en waardering moeten zijn, geen bureaucratisch hindernisparcours. De Afghaanse tolken laten zien dat ministeriële flexibiliteit mogelijk is; de Nederlandse veteranen laten zien dat die flexibiliteit structureel ontbreekt. Als de minister net zo met veteranen zou omgaan als met de tolken, dan was hen veel leed bespaard gebleven. Geen jarenlange procedures, geen extra trauma door bureaucratie. Hun inzet en schade zouden eerlijk en tijdig erkend worden.
Veteranen mogen niet langer wachten. Ze verdienen directe erkenning, rechtvaardige behandeling en een minister die zijn verantwoordelijkheid neemt, net zoals hij dat bij de Afghaanse tolken wél heeft gedaan.
