Het houdt mij al enige tijd bezig.

Waarom wordt een militair invaliditeitspensioen verrekend met schade wegens verlies van arbeidsvermogen, terwijl bij de vaststelling van dat pensioen juist expliciet geen rekening wordt gehouden met beperkingen bij arbeid?

En waarom wordt de Bijzondere Invaliditeitsverhoging betrokken bij de beoordeling van smartengeld, terwijl klachten, lijdensdruk en gederfde levensvreugde bij de vaststelling van het invaliditeitspercentage evenmin als zodanig worden meegewogen?

Dat zijn geen kleine vragen.

Het MIP is een rechtspositionele invaliditeitsvoorziening. In het PTSS-protocol wordt invaliditeit beoordeeld aan de hand van lichamelijke en geestelijke tekortkomingen en beperkingen die iemand in het dagelijks leven in het algemeen ondervindt. Arbeid blijft daarbij buiten beschouwing. Klachten, lijdensdruk en gederfde levensvreugde mogen evenmin als zodanig worden meegewogen.

Dat betekent dat het MIP is gebaseerd op een percentage waarin juist géén rekening wordt gehouden met verlies aan arbeid, lijdensdruk of gederfde levensvreugde. Als je dat leest, is de gedachte dat het MIP in ieder geval niet is vastgesteld als vergoeding voor verlies van arbeidsvermogen op zijn minst gerechtvaardigd. En is de gedachte dat de daarop gebaseerde verhoging niet zonder meer hetzelfde is als smartengeld minstens zo verdedigbaar.

Verlies van arbeidsvermogen gaat over iets anders. Over werk. Inkomen. Loopbaan. Pensioenopbouw. Over de vraag wat een veteraan zonder dienstverbandaandoening had kunnen verdienen en wat hij door die aandoening feitelijk nog verdient of kan verdienen.

Smartengeld gaat ook over iets anders. Over pijn, verdriet, verlies van levensvreugde, aantasting in de persoon en de gevolgen die letsel heeft voor het leven dat iemand nog moet leiden.

Toch wordt het MIP in schadeafwikkelingen met Defensie in mindering gebracht op verlies van arbeidsvermogen. En de BIV wordt betrokken bij de vraag of nog aanvullend smartengeld verschuldigd is.

Dat roept vragen op.

Als arbeid bij de invaliditeitsvaststelling buiten beschouwing blijft, waarom wordt de uitkomst van die invaliditeitsvaststelling dan wél gebruikt om schade wegens verlies van arbeid te verminderen? En als lijdensdruk en gederfde levensvreugde bij die vaststelling niet worden meegewogen, waarom wordt de daarop gebaseerde verhoging dan wél gebruikt als antwoord op een vordering tot aanvullend smartengeld?

Die vragen worden extra scherp in zaken waarin een veteraan al een MIP ontving, terwijl hij op dat moment nog werkte. Dan bestond de situatie feitelijk uit loon én MIP. Pas later ontstond schade wegens verlies van arbeidsvermogen, bijvoorbeeld door uitval of arbeidsongeschiktheid. Moet datzelfde MIP dan alsnog worden behandeld als compensatie voor een schadepost die pas later is ontstaan? Of moet dan juist scherper worden gekeken naar het moment waarop de inkomensschade daadwerkelijk begint?

Opvallend is dat ik op dit punt maar weinig recente rechtspraak zie. Dat heeft vermoedelijk een eenvoudige oorzaak. In verreweg de meeste schadezaken met Defensie wordt een vaststellingsovereenkomst gesloten. Daarmee eindigt de discussie. Er komt geen besluit waartegen bezwaar en beroep openstaat. De rechter komt er dan niet aan te pas.

Ik werk in deze zaken niet met vaststellingsovereenkomsten, maar met besluiten. Juist daarom ontstaat nu de mogelijkheid om deze fundamentele vragen namens cliënten aan de rechter voor te leggen. Binnenkort zal ik in een aantal zaken verschillende varianten aan de rechter voorleggen.

Niet omdat ik meen dat iedere verrekening per definitie onmogelijk is. Maar wel omdat verrekening van een voorziening die arbeid, lijdensdruk en gederfde levensvreugde bij de vaststelling buiten beschouwing laat, met schadeposten die juist over arbeid en leed gaan, om een stevige uitleg vraagt.