Het is belangrijk dat je ons jouw verhaal verteld. Alleen zo kan ik een vuist maken en rechtzetten wat krom is.
Voor jou als militair of veteraan met PTSS is de toegang tot de rechter geen abstract begrip, maar een essentieel instrument om je rechten veilig te stellen. De wetgever heeft specifieke regels opgesteld om ervoor te zorgen dat de overheid jouw belangen niet kan negeren of ondermijnen. Dit geldt ook voor schadevergoedingen van Defensie.
Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), artikel 6, garandeert dat iedereen het recht heeft om een beslissing van een bestuursorgaan aan te vechten bij de rechter. Dit is van groot belang, omdat de overheid beschikt over kennis, ervaring en middelen die jij als individu niet vanzelf hebt. Het rechtsmiddel beschermt jou tegen ongelijkheid en willekeur, en versterkt je positie in het proces van schadeafwikkeling.
In de praktijk zien we dat Defensie vaak aandringt op het tekenen van een VSO. Dit leidt tot oneigenlijke druk, omdat veteranen het gevoel krijgen dat hun schadevergoeding afhankelijk is van het ondertekenen van een contract, terwijl de wet juist bepaalt dat de vergoeding ook zonder VSO volledig moet worden verstrekt via een besluit.
Mark, veteraan, krijgt van zijn zorgcoördinator te horen dat hij “sneller betaald krijgt” als hij een VSO tekent. Mark voelt zich gedwongen, want hij heeft dringend financiële verplichtingen. In werkelijkheid kan hij de volledige vergoeding via een besluit krijgen, zonder druk, en behoudt hij dan zijn volledige juridische rechten. Het tekenen van een VSO beperkt juist die rechten en versterkt de afhankelijkheid van Defensie.
Als je geen vaststellingsovereenkomst tekent, moet Defensie een besluit nemen. Daarbij moet Defensie het bedrag dat uit de schadeberekening komt uitbetalen, zonder dat je een vaststellingsovereenkomst tekent. Je houdt dan de volledige rechtsbescherming. Rechtsbescherming omvat meerdere belangrijke elementen:
Bezwaar maken: Als je het niet eens bent met het besluit over je schadevergoeding, kun je formeel bezwaar indienen bij Defensie. Dit is een officiële manier om je punt duidelijk te maken en je situatie opnieuw te laten beoordelen.
Beroep bij de rechter: Als het bezwaar niet tot een bevredigende oplossing leidt, kun je naar de rechter stappen. De rechter beoordeelt dan of Defensie correct heeft gehandeld volgens de wet.
Nieuw besluit bij veranderde omstandigheden: Als je later nieuwe kosten of omstandigheden hebt die je schadevergoeding beïnvloeden, kun je een nieuw besluit aanvragen. Dit geeft je de zekerheid dat je rechten meebewegen met je situatie.
Elsa ontvangt een schadevergoeding via een besluit, maar blijkt later extra medische kosten te hebben. Ze kan een nieuw besluit aanvragen, waarop Defensie verplicht is deze opnieuw te beoordelen. Had ze een VSO getekend, dan had ze deze mogelijkheid niet gehad en had ze haar rechten verloren.
Het tekenen van een VSO lijkt soms aantrekkelijk, maar heeft ingrijpende gevolgen.
Bij een besluit heb je volledige toegang tot bezwaar, beroep en nieuw verzoek.
Bij een VSO geef je veel van deze rechten op. Je kunt niet meer naar de rechter en kunt geen nieuw verzoek indienen bij veranderde omstandigheden.
Dit creëert een situatie waarin Defensie, bewust of onbewust, druk uitoefent op veteranen om de VSO te tekenen. De afhankelijkheid van de VSO geeft de indruk dat je zelf iets extra’s moet doen om je wettelijk recht te ontvangen, zoals bijvoorbeeld “water bij de wijn doen”, terwijl dat niet nodig is.
Henk, veteraan, ontvangt van zijn advocaat het advies om “gewoon een VSO te tekenen, want dat doet iedereen zo”. Henk voelt zich verplicht om mee te werken, terwijl zijn wettelijk recht op vergoeding volledig via een besluit kan worden uitbetaald. Het tekenen van de VSO beperkt niet alleen zijn toegang tot de rechter, maar versterkt ook de afhankelijkheid en de druk van Defensie.
Toegang tot de rechter is niet alleen een formaliteit. Voor veteranen met PTSS kan dit het verschil betekenen tussen volledige bescherming en verlies van rechten. Het zorgt ervoor dat de overheid verantwoording moet afleggen over haar beslissingen, dat procedures eerlijk verlopen en dat individuele belangen niet ondergeschikt worden aan administratieve gemakzucht.
John tekende geen VSO en kreeg zijn schadevergoeding via een besluit. Toen bleek dat zijn vergoeding te laag was ingeschat voor zijn psychische zorgkosten, kon hij bezwaar maken en uiteindelijk zijn volledige vergoeding via de rechter afdwingen. Zijn positie was sterker omdat hij geen VSO had getekend en dus toegang tot juridische middelen had behouden.
PTSS beïnvloedt hoe je informatie verwerkt en beslissingen neemt. Toch wordt daar bij een VSO vaak weinig rekening mee gehouden. Er wordt verwacht dat je begrijpt wat je tekent en wat de gevolgen zijn.
Bijvoorbeeld, je leest de overeenkomst meerdere keren, maar het blijft moeilijk te begrijpen. Je raakt overprikkeld en voelt druk om door te gaan. Je wilt geen “lastige vragen” stellen en besluit te tekenen. Achteraf merk je dat je belangrijke gevolgen niet hebt overzien. Formeel was de handtekening vrijwillig, maar feitelijk kon je op dat moment geen weloverwogen keuze maken. Bij een besluit zonder VSO zou je tijd en uitleg krijgen en hoef je niet te tekenen onder druk.
Ja. Het besluit geeft jou volledige rechten en uitbetaling.
Omdat je afstand doet van bezwaar, beroep en nieuw verzoek bij veranderde omstandigheden.
Als iemand suggereert dat je anders geen betaling krijgt, de betaling langer duurt, terwijl dit niet wettelijk is en daar geen goede reden voor is.
Neem contact op met een onafhankelijke rechtshulpverlener en win een second opinion.
Alleen in uitzonderlijke gevallen, en alleen als je volledig begrijpt wat je rechten zijn en de gevolgen.
Neem zo spoedig mogelijk contact op!
